Een persoonlijk afscheid begint met wensen uitspreken

Als afscheid nemen onverwacht niet meer kan

José van Rijsbergen weet uit eigen ervaring wat het betekent wanneer die mogelijkheid er niet is. Haar eerste grote verlies was het overlijden van haar oma, die op tachtigjarige leeftijd plotseling overleed aan een hartstilstand. Bewust afscheid nemen kon niet meer.

Later kreeg José vaker met overlijden en verlies te maken. Ze zag hoe weinig er soms over de dood werd gesproken en hoeveel vragen daardoor konden achterblijven. Die ervaringen werden een belangrijke drijfveer om in 2017 de opleiding tot uitvaartbegeleider te volgen.

Niet vanuit de gedachte dat er één juiste manier van afscheid nemen bestaat. Integendeel. Juist door te luisteren naar iemands leven, karakter en relaties kan duidelijk worden wat passend voelt.

Je wensen gaan over meer dan de dag zelf

Bij nadenken over een uitvaart komen begraven of cremeren, muziek en de locatie waarschijnlijk als eerste naar boven. Toch zijn er meer zaken waarover vooraf duidelijkheid prettig kan zijn.

Wie vertrouw je bijvoorbeeld om namens jou te handelen wanneer je dat tijdelijk of blijvend zelf niet meer kunt? Zijn belangrijke documenten nog actueel? Weet je familie welke verzekeringen of polissen er zijn? En is duidelijk wie straks verantwoordelijk is voor de afwikkeling van de nalatenschap?

José helpt mensen zulke vragen en wensen overzichtelijk op een rij te zetten, bijvoorbeeld in een wilsbeschikking. Ook kan zij meedenken over onderwerpen die raken aan een levenstestament, testament, nalatenschap en de benoeming van een executeur. Daarbij geeft ze geen notarieel advies. Wanneer officiële vastlegging of juridisch advies nodig is, kan een notaris of andere deskundige worden ingeschakeld.

Niet wat gebruikelijk is, maar wat bij iemand past

Ook de uitvaart zelf hoeft niet automatisch het bekende draaiboek te volgen. Een kleine bijeenkomst met alleen dierbaren kan passender zijn dan een volle aula. Een vertrouwde locatie kan meer betekenen dan een traditionele afscheidsruimte. Foto’s, persoonlijke voorwerpen, muziek, bloemen en kleine rituelen kunnen iets vertellen wat in woorden soms moeilijk te vangen is.

“Niet alles hoeft zoals het altijd wordt gedaan,” zegt José. “De belangrijkste vraag is niet wat gebruikelijk is, maar wat past bij de overledene en bij de mensen die achterblijven.”

Vanuit die gedachte biedt José met Calla Lelie persoonlijke uitvaartbegeleiding: eerst luisteren naar wie iemand was en wat een familie nodig heeft, en daarna pas kijken naar wat er geregeld moet worden.

Rust ontstaat soms vóórdat die nodig is

Vooraf over een afscheid praten betekent niet dat je ervan uitgaat dat het einde dichtbij is. Het kan juist een praktische manier zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor keuzes die heel persoonlijk zijn.

Bovendien hoeft niet ieder detail meteen definitief vast te liggen. Wensen kunnen veranderen wanneer het leven verandert. Een eerste gesprek, enkele duidelijke voorkeuren en een overzicht van belangrijke gegevens kunnen al voorkomen dat nabestaanden later onder tijdsdruk beslissingen moeten nemen zonder te weten wat iemand zelf gewild zou hebben.

Een uitvaart neemt het verdriet van verlies niet weg. Een afscheid dat herkenbaar voelt en met aandacht is vormgegeven, kan mensen wel houvast geven. Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste reden om het moeilijke gesprek niet eindeloos uit te stellen: je praat niet alleen over de dood, maar vooral over wat uit jouw leven behouden mag blijven wanneer anderen afscheid van je moeten nemen.

Wil je jouw wensen eens rustig op een rij zetten, zonder dat je meteen iets hoeft vast te leggen? José van Rijsbergen van Calla Lelie Uitvaartbegeleiding gaat graag vrijblijvend met je in gesprek.